Dolby TrueHD vs DTS-HD: wat is beter ?

Er is een discussie ontstaan over de laatste formaten van Dolby en DTS, respectievelijk ‘TrueHD’ en ‘HD Master Audio. Welke heeft de beste papieren in huis voor de beste geluidskwaliteit ?

Dolby TrueHD en DTS HD Master audio

Het antwoord: beide. En beter dan deze formaten kun je het - voorlopig - niet krijgen.


Beide zijn coderings-formaten voor audio bij films, maar in tegenstelling tot bijvoorbeeld het Dolby Digital formaat - aanwezig op iedere dvd - is er geen kwaliteitsverlies in vergelijking tot de oorspronkelijke opname-mix. En daarom maakt het kwalitatief niet uit, welk formaat gebruikt wordt, want het eindresultaat is exact hetzelfde.

Hoe wordt dit gedaan ?

Comprimeren van gegevensEigenlijk heel simpel: bij formaten zoals Dolby Digital en mp3 wordt er informatie uit het signaal verwijderd, die ‘onhoorbaar’ is, waardoor de audio-bestanden veel kleiner gemaakt kunnen worden. Dit heeft ‘lossy compressie’. De nieuwe formaten laten niets weg, maar comprimeren het audiosignaal zoveel mogelijk: ‘lossless compressie’. Dit is te vergelijken met het ‘zippen’ van computerbestanden, waarbij ook geen gegevens verloren gaan. Nu is een programma als ‘winzip’ wel geschikt om willekeurige computerbestanden kleiner te maken, maar audio-bestanden krijg je hier niet veel kleiner mee. True-HD en DTS-HD/MA weten goed om te gaan met audio, en met name meerkanaals audio.
Alleen de manier waarop het audiosignaal wordt ingepakt verschilt tussen Dolby en DTS, dit kun je weer vergelijken met rar en zip: ze doen hetzelfde, alleen op hun eigen manier. En daardoor heb je met het afspelen dezelfde kwaliteit als waarvoor tijdens de opnamen is gekozen.

Dat wil niet zeggen dat deze kwaliteit nog niet beschikbaar was, want het LPCM formaat wordt al een tijdje gebruikt op onder andere Blu-ray titels, en dit is ook ‘mastertape’ kwaliteit, alleen niet gecomprimeerd.
Maar zijn deze nieuwe formaten dan wel nodig, met de enorme hoeveelheden beschikbare ruimte op zowel hd-dvd als blu-ray schijven beschikbaar zijn, en die in de toekomst nog groter wordt ?

Zeker wel. Want zowel video als audio neemt steeds meer ruimte in beslag.

  • 7.1 surround opstellingIn de toekomst zullen we steeds vaker 8 (7.1) kanaals audio krijgen, in plaats van de huidige 5.1=6. En dat neemt dus 33% meer ruimte in beslag
  • Het LPCM formaat neemt heel veel ruimte in beslag. Vergelijkbaar met cd-kwaliteit: 700Mb voor 2 kanalen audio, maar dan dus maal 3 (5.1) of 4 (7.1), met een hogere kwaliteit (24 bits in plaats van 16 bits, 48kHz oversampling in plaats van 44.1kHz.
  • LPCM is gelimiteerd op de 24bits/48kHz technische grens; de Dolby en DTS formaten kunnen nog hogere kwaliteiten aan. En die zullen er zeker komen (24bits op 96kHz bijvoorbeeld, wat al wel gebruikt wordt voor surround DVD-audio, maar nog niet in films). En hogere kwaliteit betekent: meer ruimte nodig.
  • Er zijn limieten in het aantal bits dat er per seconde van een schijf afgelezen kunnen worden. Voor hd-dvd bijvoorbeeld ligt dit de limiet op 30Mb per seconde voor hd-dvd), toch iets om rekening mee te houden.
  • Het produceren van single-layer schijven is goedkoper dan multi-layer, dus: als er ruimte bespaard kan worden…
  • Voor iedere extra taal (nederlands, engels, zweeds, … gesproken) op een hd-schijf heb je weer eenzelfde hoeveelheid ruimte nodig.
  • Het rekensommetje “videobestanden + audiobestanden = totaal benodigde ruimte” is te simpel: menu-structuren, ondertitels, extra features (interviews, trailers, verwijderde scenes,…) nemen ruimte in.
  • Het is nog niet zo ver, maar in de niet zo heel verre toekomst kunnen we (hopelijk) HD-films downloaden; hetzij als los bestand, hetzij als televsie-formaat. En dan is een minder groot formaat ook noodzakelijk.

En al is er zoveel ruimte aanwezig om de moderne schijfjes, het blijkt te weinig om zowel hoge-kwaliteits audio en video te herbergen.

Op AVS forum heeft ‘bfdtv’ een lijstje gemaakt waarin duidelijk wordt gemaakt, wat de verschillende formaten gemiddeld in beslag nemen:

LPCM formaat (ongecomprimeerde audiokanalen, lossless)

2 uur 5.1 kanaals audio, 16/48 - 4.14 Gb @ 4,6Mbps *1
2 uur 7.1 kanaals audio, 16/48 - 5.52 Gb @ 6,13 Mbps
2 uur 5.1 kanaals audio, 24/48 - 6.21 Gb @ 6,9 Mbps *2
3 uur 5.1 kanaals audio, 24/48 - 9.32 Gb @ 6,9 Mbps
2 uur 7.1 kanaals audio, 24/48 - 8.28 Gbytes @ 9.2 Mbps
3 uur 7.1 kanaals audio, 24/48 - 12.42 Gbytes @ 9.2 Mbps
2 uur 7.1 kanaals audio, 24/96 - 16.56 Gbytes @ 18.4 Mbps
3 uur 7.1 kanaals audio, 24/96 - 24.84 Gbytes @ 18.4 Mbps
*1: veel gebruikt voor huidige LPCM titels op Blu-Ray
*2: gebruikt door Disney op Blu-ray titlels, op 50Gb schijven en AVC videocompressie

Dolby TrueHD (vergelijkbaar met DTS-HD MA) (gecomprimeerde audiokanalen, lossless)

2 uur 5.1 kanaals audio 16/48 - 1.26 Gbytes @ 1.4 Mbps ABR *1
2 uur 5.1 kanaals audio 24/48 - 3.06 Gbytes @ 3.4 Mbps ABR *2
3 uur 5.1 kanaals audio 24/48 - 4.59 Gbytes @ 3.4 Mbps ABR
2 uur 7.1 kanaals audio 24/48 - 4.23 Gbytes @ 4.7 Mbps ABR
3 uur 7.1 kanaals audio 24/48 - 6.35 Gbytes @ 4.7 Mbps ABR
*1: gebruikt op Warner HD-DVD’s
*2: gebruikt door Universal op recente HD-DVDs

4 uur dansen met wolvenHet mag duidelijk zijn : De audiokanalen op een ‘Dancing with Wolves’ ( standaard 3 uur, director’s cut duurt zelfs 236 minuten) met 7.1 surround geluid zou met ‘gewoon’ audio de helft in beslag nemen van een 50Gb blu-ray disc - het grootste beschikbare formaat op dit moment. Er blijft dan maar 25 Gb over om de videobeelden (HD/1080 natuurlijk) van deze film, de menu’s en interviews met Kevin Costner overblijven. Met een lossless formaat als Dolby TrueHD of DTS HD Masteraudio heb je voor de audio slecht een kwart daarvan nodig.

95 reacties